Pijn onder de knie en dan met name op de plek waar de kniepees aan het scheenbeen hecht, kan wijzen op Osgood-Schlatter. Osgood-Schlatter is een vorm van groeipijn van deze aanhechting. De klachten worden vaak veroorzaakt door de combinatie van groei met intensieve sportactiviteiten. De klachten komen daarom vooral voor bij kinderen en jongeren die volop in de groei zijn en veel en/of intensief sporten. Heeft je kind deze klachten en denk je dat er sprake is van Osgood-Schlatter? Lees dan in deze blog verder wat de mogelijke oorzaken zijn en wat je eraan kunt doen.
Osgood-Schlatter is een overbelasting van de groeischijf bij de botknobbel aan de voorzijde van het scheenbeen (om precies te zijn de tuberositas tibiae). De klachten ontstaan doordat de kniepees telkens een klein beetje te hard trekt aan de groeischijf wanneer je de knie intensief gebruikt tijdens het sporten. Dit gebeurt bijvoorbeeld tijdens:
Doordat de kniepees steeds te hard aan deze groeischijf trekt, raakt deze geïrriteerd. Met name kinderen die in de groei zijn hebben hier last van. Dit komt omdat tijdens de groeispurt de lengte van de botten sneller toeneemt dan die van de spieren en pezen. Hierdoor staan spieren en pezen tijdelijk meer op spanning en trekken ze harder aan de groeischijf. Osgood-Schlatter is dus geen acute blessure, maar een overbelastingsklacht die geleidelijk ontstaat.
Osgood-Schlatter komt vooral voor bij:
Kinderen die sporten hebben ongeveer een vier keer zo grote kans op het ontwikkelen van Osgood-Schlatter ten opzichte van kinderen die niet sporten. Met name sporten waarbij veel wordt gerend, gesprongen of geschopt, zorgen voor een verhoogde belasting van de kniepees en daarmee de groeischijf.
De belangrijkste oorzaak van Osgood-Schlatter is de combinatie van groei en herhaalde belasting. Tijdens de groei veranderen de krachten op de knie voortdurend. Bekende risicofactoren zijn:
Er wordt gedacht dat de lengte en spanning van de quadricepsspier (bovenbeenspier) een belangrijke rol speelt bij het ontstaan van Osgood-Schlatter. Hoe groter de trekkracht van deze spier op de kniepees, des te groter de belasting van de groeischijf.
De klachten bij Osgood-Schlatter kunnen per persoon verschillen, maar vaak zijn de volgende symptomen herkenbaar:
In rust zijn de klachten vaak minder aanwezig, maar bij herhaalde belasting kunnen ze weer snel toenemen.
Osgood-Schlatter is vervelend en kan pijnlijk zijn, maar is in principe geen gevaarlijke aandoening. Het is een tijdelijk probleem dat meestal samenhangt met groei. In de meeste gevallen verdwijnen de klachten vanzelf wanneer de groeischijven sluiten en de botten zijn uitgegroeid. Dit betekent echter niet dat klachten altijd genegeerd moeten worden. Bij aanhoudende pijn kan het sporten of bewegen steeds lastiger worden.
De diagnose Osgood-Schlatter wordt meestal gesteld op basis van:
In de meeste gevallen is aanvullend onderzoek, zoals een röntgenfoto, niet nodig. Soms kan beeldvorming worden gebruikt om andere oorzaken van knieklachten uit te sluiten.
Het kan soms lastig zijn om te bepalen welke belasting wel en niet mogelijk is. Mag je volledig blijven trainen? Moet je stoppen met sporten? Of kun je bepaalde onderdelen beter tijdelijk overslaan? Het belangrijkste bij Osgood-Schlatter is het vinden van de juiste balans tussen belasting en herstel. Volledig stoppen met sporten is lang niet altijd nodig, maar doorgaan met hevige pijn is ook niet verstandig. Door goed te kijken naar de hoeveelheid training, de intensiteit en de hersteltijd kan vaak een vorm van aangepast sporten mogelijk blijven.
Naast het aanpassen van belasting kunnen de volgende maatregelen helpen:
Ook kan het tapen van de knie bij sommige kinderen verlichting geven.. Dit kan de trekkracht op de groeischijf tijdelijk verminderen.
Het belangrijkste is om de belasting goed in de gaten te houden. Hierbij kunnen de volgende drie regels helpen:
Wanneer de pijn heftiger wordt of langer aanhoudt, is dat een signaal dat de belasting te hoog is. Daarnaast kunnen regelmatig rekken en ontspannen van de bovenbeenspieren helpen om de spanning op de kniepees te verminderen.
De duur van Osgood-Schlatter klachten verschilt per persoon. Bij sommige kinderen verdwijnen de klachten binnen enkele maanden, terwijl anderen er langere tijd last van hebben. De klachten kunnen in periodes komen en gaan, vooral tijdens groeispurten of bij toename van sportbelasting. Geduld en goede begeleiding zijn daarom belangrijk.
Extra begeleiding kan zinvol zijn wanneer:
Door samen te kijken naar beweging, belastbaarheid en herstel kan vaak worden voorkomen dat klachten langdurig blijven bestaan.
Denk jij dat jij of iemand die je kent last heeft van Osgood-Schlatter? Onze (sport)fysiotherapeuten en sportartsen kunnen je helpen. Met een verwijzing van de huisarts of specialist kun je bij onze sportartsen terecht. Zonder verwijzing kun je direct bij onze fysiotherapeuten starten. Wij beschikken over echografie, krachtmetingen en bewegingsanalyses. Daarmee stellen we snel vast wat de kern van het probleem is en hoe jij het beste kunt herstellen.
Osgood Schlatter is een veelvoorkomende groeigerelateerde knieklacht bij sportende kinderen en jongeren. De pijn kan vervelend zijn, maar is meestal tijdelijk en verdwijnt vanzelf wanneer de groei is afgerond. Door de belasting goed te doseren, signalen van het lichaam serieus te nemen en waar nodig begeleiding te zoeken, kunnen de meeste kinderen actief blijven bewegen ondanks hun klachten. Herken je de klachten uit deze blog of heb je vragen over Osgood-Schlatter? Bij Sport Medisch Centrum Papendal kun je terecht voor advies en begeleiding. Iedereen is welkom, ook als je niet sport.
Wil jij geholpen worden?
Heb jij klachten rondom beweging en houding en wil je snel advies hoe je je klachten vermindert? Binnen 24 uur (op werkdagen) heb je een adviesgesprek via video met één van onze topfysiotherapeuten. Ook jij wordt geholpen met de kennis en adviezen waar topsporters bij ons gebruik van maken. Het maakt niet uit of wel je wel of geen sporter bent. Iedereen kan bij ons terecht voor de juiste weg naar herstel.